Wojtek Wiesławski
Poradniki

Jak ustawić odsłuch studyjny? Metoda lusterka krok po kroku

Lusterko, metrówka i taśma — jak ustawić monitory i znaleźć pierwsze odbicia w domowym studiu.

Rozdziały

Jeśli miks dobrze brzmi w twoim studiu, a na innym sprzęcie się nie broni, masz problem z odsłuchem. W tym odcinku Wojtek Wiesławski pokazuje, jak poprawić go prostymi narzędziami: lusterkiem, metrówką i taśmą klejącą.

Dlaczego to ważne

Wyobraź sobie monitor z nadmiarem różowego ⁠—⁠ nie ustawisz na nim kolorów tak, żeby wszędzie wyglądały naturalnie. Z dźwiękiem jest tak samo: wszystkie decyzje wynikają z tego, co słyszysz. Słyszysz zaś dwa źródła naraz ⁠—⁠ dźwięk z monitorów i odbicia od pomieszczenia. Przy złym ustawieniu odbicia nakładają się w przeciwfazie i robią dziury w paśmie.

1. Lokalizacja w pokoju

  • Linia odsłuchu wzdłuż dłuższej osi pomieszczenia.
  • Symetria: jeśli z jednej strony jest okno, a z drugiej ściana ⁠—⁠ zasłoń okno ciężką kotarą. Półka z książkami z jednej strony? Postaw podobną z drugiej.
  • Klasyczna wskazówka to głowa w ok. 38% długości pomieszczenia ⁠—⁠ choć w domu, a nawet w studiach, rzadko da się to zrobić.

2. Odległość od ściany

Wiele osób stawia monitory ok. metr od ściany, uznając to za złoty środek. Według wielu producentów to jedno z najgorszych miejsc: powstaje wąskie wycięcie w okolicach 100 Hz, którego nie naprawi żaden korektor. Wojtek poleca przysunąć monitory do ok. 20 cm od ściany ⁠—⁠ wtedy pasmo znoszenia przesuwa się w okolice 400 Hz, z którym dużo łatwiej sobie poradzić. Monitor dostanie więcej dołu (nawet ok. 6 dB), ale większość kolumn ma z tyłu regulację niskich częstotliwości, a pasmo 400⁠–⁠800 Hz poprawi prosta pułapka.

3. Trójkąt i kąt

Głowa i oba monitory tworzą trójkąt równoboczny: monitory 90 cm od siebie ⁠—⁠ głowa 90 cm od każdego; 130 cm ⁠—⁠ tyle samo. Odmierz metrówką. Kąt ma znaczenie: za wąski ⁠—⁠ tracisz stereo, za szeroki ⁠—⁠ giną stopa, werbel, bas i wokal ze środka. Zasada: 60 stopni.

4. Metoda lusterka

Sprawdź w instrukcji, gdzie jest oś akustyczna monitora (często tweeter albo punkt między tweeterem a głośnikiem średniotonowym). Siedząc w miejscu odsłuchu, poproś pomocnika o przyłożenie lusterka do osi monitora i obracaj kolumnę, aż zobaczysz w nim swoją twarz. To samo z drugim monitorem.

5. Pierwsze odbicia

Pomocnik przesuwa lusterko po bocznej ścianie, aż zobaczysz w nim lewy monitor ⁠—⁠ zaznacz to miejsce taśmą. Dalej, aż zobaczysz prawy ⁠—⁠ znowu taśma. Powtórz na drugiej ścianie, suficie i ścianie za tobą. W zaznaczonych miejscach powieś pułapki z wełny mineralnej o dużej gęstości (ok. 50⁠–⁠80 kg/m³), grubości ok. 10 cm, obciągniętej materiałem. Regał z książkami za tobą działa jak dyfuzor, a łóżko w sypialni jak absorber i dyfuzor.

Czy kalibracja wystarczy?

Systemy takie jak ARC X skorygują odsłuch tam, gdzie stoi ⁠—⁠ ale dobre ustawienie poprawia go dużo skuteczniej. Na pomiarach przed korekcją, bez dbania o symetrię i miejsce, różnica między lewym a prawym monitorem sięgała nawet 6 dB.

FAQ

Jak daleko od ściany postawić monitory?
Unikaj ok. 1 m. Wojtek poleca ok. 20 cm od ściany i skorygowanie nadmiaru dołu regulacją z tyłu monitora.

Jak znaleźć pierwsze odbicia w pokoju?
Metodą lusterka: siedząc w miejscu odsłuchu, szukasz na ścianach i suficie miejsc, w których widzisz w lusterku monitor.

Narzędzia z odcinka

  • IK Multimedia iLoud Precision
  • IK Multimedia X-Monitor / ARC X

Praca nad Twoją muzyką

Zobacz usługę miksu

Zobacz kurs