Jak działa kompresor? Ćwiczenia, dzięki którym to usłyszysz
Threshold, ratio, attack i release na przykładzie werbla — z ćwiczeniami na słuch.
Rozdziały
Obejrzałeś dziesiątki poradników o kompresji, a nadal nie słyszysz, co robią jej podstawowe parametry? W tym odcinku Wojtek Wiesławski tłumaczy kompresor na przykładzie werbla — bez zbędnej teorii, z ćwiczeniami, po których różnicę naprawdę słychać.
Czym jest kompresor
Kompresor wyrównuje głośność: automatycznie ścisza głośne dźwięki względem cichszych. A regulując, jak szybko reaguje, świadomie kształtujesz charakter brzmienia. Na każdym kompresorze znajdziesz te same cztery gałki: threshold i ratio decydują o tym, jak mocno sygnał jest kompresowany, a attack i release— jaki ma to charakter.
Threshold i ratio
Threshold to próg, od którego kompresor zaczyna ściszać sygnał. W niektórych kompresorach (np. Distressor, 1176) nie ma thresholdu, tylko input — działa odwrotnie: więcej inputu to więcej kompresji. Ratio mówi, jak mocno reagować: przy 4:1 sygnał wystający 4 dB ponad próg wyjdzie 1 dB nad nim, przy 10:1 z 10 dB zostaje 1 dB. 20:1 to praktycznie limiter.
Co może zmylić
Zmiana ataku czy release zmienia też ilość kompresji i głośność wyjściową. W przykładzie przy skrajnie szybkim ataku werbel dostaje ok. 15 dB redukcji, przy skrajnie wolnym tylko ok. 6 dB — i robi się dużo głośniejszy. Dlatego na początku tak trudno wyłapać, co robi która gałka.
Ćwiczenia z atakiem
Ustaw wysokie ratio i taki threshold, żeby werbel dostał 10–12 dB redukcji, wyrównaj głośność make-up gainem. Potem przełączaj między skrajnie szybkim atakiem a ok. 20 ms. Przy wolniejszym ataku na początku uderzenia pojawia się ostry „krak”, klik; przy najszybszym słychać głównie ogon. Na przebiegu widać to jako szpicę na początku fali. Chcesz zmniejszyć snap werbla albo uderzenie kostki — skracasz atak. Chcesz uwypuklić transjenty — wydłużasz.
Ćwiczenia z release
Przy ataku ok. 10 ms przełączaj między skrajnie szybkim a skrajnie wolnym release. Szybki szybko puszcza ogon, długi trzyma do końca i „zjada” wybrzmienie. Szybszy release daje agresywny werbel jak wybuch — typowy dla współczesnego metalu i ciężkiego rocka. Dłuższy wypełnia przestrzeń między uderzeniami, ale nie może zabić ogona całkiem.
Ćwicz w solo, ale w miksie kompresję zawsze ustawiaj w kontekście całego zespołu.
FAQ
Dlaczego nie słyszę działania ataku w kompresorze?
Bo zmiana ataku zmienia też ilość redukcji i głośność. Ćwicz na mocnej kompresji z wyrównaną głośnością, przełączając skrajne ustawienia.
Czym różni się input od thresholdu?
Działają odwrotnie: threshold obniżasz, żeby mieć więcej kompresji, input podnosisz.
Narzędzia z odcinka
- FabFilter Pro-C
- TDR Molotok (darmowy)