Poszerzanie stereo w miksie — jak brzmieć szerzej bez utraty mono
Wielopasmowy imager, korelacja fazy i poszerzanie grup — szerszy miks bez problemów w mono.
Rozdziały
Porównujesz miks z referencjami i one brzmią szerzej, choć wszystko masz już spanorowane maksymalnie w lewo i w prawo? W tym poradniku Wojtek Wiesławski pokazuje kilka sposobów na szerszy, bardziej przestrzenny miks — i granice, których nie warto przekraczać.
Imager na sumie — szybko, ale nie zawsze lepiej
Najprostszy krok to zwykły imager na sumie, np. darmowy TrackControl od DMG Audio z funkcją „wide”. Nagranie robi się szersze, ale nie zawsze lepsze: to, co jest bardziej w stereo, jest bardziej „na uszach”, więc łatwiej wychodzą niepożądane częstotliwości, które w mono były ukryte.
Imager wielopasmowy
Lepszym rozwiązaniem jest imager z podziałem na pasma, np. Ozone Imager. Każde pasmo dostaje własną szerokość. W przykładzie Wojtek zwęża pasmo, w którym wychodziła „pucha” z wokalu i gitar, poszerza niższy środek i odrobinę górę, a dół zostawia bliżej mono. Różnica jest subtelna, ale wyraźna.
O ile można poszerzyć?
Nie w nieskończoność. Pilnuj miernika korelacji — powinien zostać powyżej zera. Poniżej zera kanały lewy i prawy są w przeciwfazie i zaczynają się znosić. Smartfony, głośniki Bluetooth i boomboxy mają jeden przetwornik albo dwa blisko siebie, więc przesadnie szeroki miks zabrzmi na nich źle.
Poszerzanie grup, efektów i blach
- Grupa gitar: szerzej środek pasma, węziej samą górę i dół (poniżej ok. 100 Hz).
- Wokale: zamiast poszerzać cały wokal, poszerz efekty — reverb i delay. Wokal główny zostaje w środku, a przestrzeń wokół niego rośnie.
- Perkusja: poszerzenie tylko blach, mniej więcej od 5 kHz w górę.
Świetny miks to suma takich drobnych, dobrych ruchów.
FAQ
Czy poszerzanie stereo może zaszkodzić miksowi?
Tak, jeśli korelacja spada poniżej zera. Wtedy w mono i na małych głośnikach część dźwięku się znosi.
Czy bas i stopę poszerzać?
Zwykle nie — dół najlepiej zostawić blisko mono.
Narzędzia z odcinka
- Cubase (DAW)
- DMG Audio TrackControl (darmowy)
- iZotope Ozone Imager
Praca nad Twoją muzyką
Podziękowania za wykorzystany materiał: Rusted Teeth – Burn The Dark.