Wojtek Wiesławski
Poradniki

Poszerzanie stereo w miksie — jak brzmieć szerzej bez utraty mono

Wielopasmowy imager, korelacja fazy i poszerzanie grup — szerszy miks bez problemów w mono.

Rozdziały

Porównujesz miks z referencjami i one brzmią szerzej, choć wszystko masz już spanorowane maksymalnie w lewo i w prawo? W tym poradniku Wojtek Wiesławski pokazuje kilka sposobów na szerszy, bardziej przestrzenny miks ⁠—⁠ i granice, których nie warto przekraczać.

Imager na sumie ⁠—⁠ szybko, ale nie zawsze lepiej

Najprostszy krok to zwykły imager na sumie, np. darmowy TrackControl od DMG Audio z funkcją „wide”. Nagranie robi się szersze, ale nie zawsze lepsze: to, co jest bardziej w stereo, jest bardziej „na uszach”, więc łatwiej wychodzą niepożądane częstotliwości, które w mono były ukryte.

Imager wielopasmowy

Lepszym rozwiązaniem jest imager z podziałem na pasma, np. Ozone Imager. Każde pasmo dostaje własną szerokość. W przykładzie Wojtek zwęża pasmo, w którym wychodziła „pucha” z wokalu i gitar, poszerza niższy środek i odrobinę górę, a dół zostawia bliżej mono. Różnica jest subtelna, ale wyraźna.

O ile można poszerzyć?

Nie w nieskończoność. Pilnuj miernika korelacji ⁠—⁠ powinien zostać powyżej zera. Poniżej zera kanały lewy i prawy są w przeciwfazie i zaczynają się znosić. Smartfony, głośniki Bluetooth i boomboxy mają jeden przetwornik albo dwa blisko siebie, więc przesadnie szeroki miks zabrzmi na nich źle.

Poszerzanie grup, efektów i blach

  • Grupa gitar: szerzej środek pasma, węziej samą górę i dół (poniżej ok. 100 Hz).
  • Wokale: zamiast poszerzać cały wokal, poszerz efekty ⁠—⁠ reverb i delay. Wokal główny zostaje w środku, a przestrzeń wokół niego rośnie.
  • Perkusja: poszerzenie tylko blach, mniej więcej od 5 kHz w górę.

Świetny miks to suma takich drobnych, dobrych ruchów.

FAQ

Czy poszerzanie stereo może zaszkodzić miksowi?
Tak, jeśli korelacja spada poniżej zera. Wtedy w mono i na małych głośnikach część dźwięku się znosi.

Czy bas i stopę poszerzać?
Zwykle nie ⁠—⁠ dół najlepiej zostawić blisko mono.

Narzędzia z odcinka

  • Cubase (DAW)
  • DMG Audio TrackControl (darmowy)
  • iZotope Ozone Imager

Praca nad Twoją muzyką

Zobacz usługę miksu

Podziękowania za wykorzystany materiał: Rusted Teeth ⁠–⁠ Burn The Dark.